Digitalisering in de prefab bouw: waarom mensen het verschil maken

Digitalisering in de prefab bouw draait niet alleen om software en machines. Het draait bovenal om mensen met de juiste kennis en vakmanschap. Wie dat vergeet, loopt vast.

Nieuwe rollen, nieuwe kansen
De bouw verandert. Waar vroeger een tekenaar achter de tekentafel het werk deed, werkt zij nu in een digitale engineeringsomgeving aan een BIM-model. Waar een planner met een planbord werkte, stuurt hij nu een digitaal planningssysteem aan. Beide maken gebruik van allerlei digitale tools om het engineeringswerk of het plannen makkelijker te maken. Ook de overgang van werkvoorbereiding naar de bouwplek veranderd. Mede door een toenemende prefabrisering. Industrieel bouwen biedt nieuwe kansen, maar vraagt ook een nieuwe kijk op de veranderende rollen en taken van mensen.

Wat ik in de praktijk zie: bedrijven en mensen die de stap naar digitaal durven te zetten, groeien mee. De operator die leert omgaan met een MES-systeem, bewaakt straks de kwaliteit op zijn lijn. De monteur die digitale werkinstructies opvolgt, maakt minder fouten en werkt zelfstandiger. Niet omdat ze zijn vervangen door technologie, maar omdat technologie hun werk ondersteunt. In de voorthollende digitalisering is het ‘denken’ steeds meer uit te besteden (Ai), maar het ‘begrijpen’ ligt geborgd in vakmanschap. De tools veranderen, het vakmanschap blijft.

Sociale innovatie als fundament
In de bouwsector zijn er duizenden handmatige handelingen uit te voeren. Door de vergrijzing en ontgroening vullen we de uitvoering steeds vaker invullen met buitenlandse krachten. Of we vervangen repeterende handelingen door technologie; een slimme combi van hard- en software. Digitalisering en automatisering bieden ruimte naar de arbeidsmarkt en naar vakmanschap, regie en kwaliteit.

In de prefab bouwindustrie kennen de medewerkers van morgen de BIM-principes, kunnen ze werken met geïntegreerde software (ERP/ APS/ MES) en vertrouwen zij de systemen. Maar minstens zo belangrijk: ze begrijpen het proces, denken mee en nemen verantwoordelijkheid. Dat vraagt om investering in opleiding en om een cultuur waarin fouten mogen, mits we er samen van leren.

Start met de mensen, niet met de systemen
De tip die ik meegeef aan directeuren en productiemanagers in de prefab industrie (bij het maken van digitale strategie) is: begin niet bij het systeem, begin bij de mensen. Betrek medewerkers vroeg. Leg uit waarom je digitaliseert. Laat zien wat het voor hen betekend en wat ze daarmee ‘winnen’. Wie zijn team meeneemt in die digitale beweging, bouwt aan een prefab fabriek die echt werkt.